कपिलवस्तु । कपिलवस्तुको बाणगंगा नगरपालिका–८, चप्परगाउँस्थित श्री सूर्योदय आधारभूत विद्यालय प्रिन्सिपल्स एसोसिएसन नेपाल (पान) को तेस्रो राष्ट्रिय सम्मेलन–२०८३ का लागि लुम्बिनी प्रदेशबाट उत्कृष्ट आधारभूत विद्यालयका रूपमा छनोट भएको छ । त्यस्तै, स्थानीय सरकार पुरस्कार विधामा कपिलवस्तुकै शिवराज नगरपालिका पनि छनोटमा परेको छ ।
शिक्षा क्षेत्रको नेतृत्व, विद्यालय व्यवस्थापन र स्थानीय तहको योगदानलाई सम्मान गर्ने उद्देश्यले आयोजित छनोट प्रक्रियामा कपिलवस्तुका दुई संस्थाले स्थान पाउनुलाई जिल्लाको शैक्षिक तथा संस्थागत उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ । विद्यालय र स्थानीय सरकार फरक विधामा छनोट हुनुले जिल्लामा शिक्षा सुधार तथा व्यवस्थापनका क्षेत्रमा भएका प्रयासलाई राष्ट्रिय स्तरमा पहिचान दिलाउने अवसर प्रदान गरेको छ ।
पानले आयोजना गर्ने तेस्रो राष्ट्रिय सम्मेलन आगामी मंसिर ४ देखि ६ गतेसम्म मधेस प्रदेशको जनकपुरधाम, धनुषामा हुँदैछ । सम्मेलनका अवसरमा छनोट भएका विद्यालय, स्थानीय सरकार, प्रधानाध्यापक तथा शिक्षा क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने व्यक्ति र संस्थालाई पुरस्कार तथा सम्मान प्रदान गरिनेछ ।
प्रदेशबाट उत्कृष्ट विद्यालयमा सूर्योदयको छनोट
लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गत आधारभूत तह सञ्चालन गर्ने विद्यालयहरूमध्ये बाणगंगा वडा न. ८ को सूर्योदय आधारभूत विद्यालयलाई उत्कृष्ट विद्यालयका रूपमा छनोट गरिएको हो । बाणगंगा नगरपालिकामा नमुना विद्यालयका रूपमा परिचित यस विद्यालयले शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि निरन्तर प्रयास गर्दै आएको जनाएको छ ।
विद्यालयका शिक्षक रेशमलाल खनालका अनुसार शैक्षिक उपलब्धि हासिल गर्न शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावकबीचको सहकार्य तथा मेहनत महत्वपूर्ण रहेको छ । विद्यालयको उपलब्धिमा सामूहिक प्रयासको भूमिका रहेको उहाँको भनाइ छ ।
विद्यालय छनोट हुनु शैक्षिक क्षेत्रमा गरिएको प्रयासको पहिचान भए पनि यसको वास्तविक उपलब्धि मूल्यांकन गर्न विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि, नियमित उपस्थिति, शिक्षण विधि, विद्यालयको व्यवस्थापन र शैक्षिक वातावरणजस्ता सूचक महत्वपूर्ण हुन्छन् ।
यस्ता सूचकमा विद्यालयले हासिल गरेको प्रगति सार्वजनिक गर्न सके राष्ट्रिय स्तरको छनोटले विद्यालयको उपलब्धिलाई थप तथ्यपरक रूपमा स्थापित गर्न सक्छ ।
स्थानीय सरकार पुरस्कारमा शिवराज नगरपालिका
यसैबीच, स्थानीय सरकार पुरस्कार विधामा कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका छनोटमा परेको छ। यसले विद्यालयको उपलब्धिसँगै स्थानीय तहको संस्थागत भूमिकालाई पनि राष्ट्रिय सम्मेलनमा प्रस्तुत गर्ने अवसर दिएको छ।
स्थानीय सरकारले विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार, शिक्षक व्यवस्थापन, शैक्षिक कार्यक्रम, बजेट विनियोजन तथा सिकाइ उपलब्धि सुधारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने भएकाले यस्तो पुरस्कारको छनोटलाई शिक्षा क्षेत्रको संस्थागत प्रयाससँग जोडेर हेर्न सकिन्छ।
यद्यपि, उपलब्ध विवरणमा शिवराज नगरपालिका छनोट हुनुका आधार, मूल्यांकनका सूचक, प्रतिस्पर्धामा सहभागी स्थानीय तहको संख्या र नगरपालिकाले शिक्षा क्षेत्रमा हासिल गरेका विशिष्ट उपलब्धिबारे विस्तृत जानकारी खुलाइएको छैन। यी विवरण सार्वजनिक भए पुरस्कारका लागि छनोट हुनुको आधार र नगरपालिकाको योगदानबारे थप स्पष्टता प्राप्त हुनेछ।
राष्ट्रिय सम्मेलनमा विभिन्न विधामा सम्मान
प्रिन्सिपल्स एसोसिएसन नेपालले राष्ट्रिय सम्मेलनमार्फत स्थानीय सरकार पुरस्कार, विद्यालय पुरस्कार, प्रधानाध्यापक पुरस्कार, राष्ट्रिय शिक्षा उत्कृष्ट पुरस्कार तथा शिक्षा पत्रकारिता पुरस्कारलगायत विभिन्न विधामा योगदान पुर्याउने व्यक्ति तथा संस्थालाई सम्मान गर्दै आएको छ ।
यस वर्षको सम्मेलनमा सूर्योदय आधारभूत विद्यालय र शिवराज नगरपालिकाको छनोटले कपिलवस्तुको प्रतिनिधित्व राष्ट्रिय मञ्चमा बढाएको छ । तर, छनोटलाई दीर्घकालीन उपलब्धिमा रूपान्तरण गर्न विद्यालयको सिकाइ सुधार र स्थानीय सरकारको शैक्षिक लगानीलाई निरन्तरता दिनु महत्वपूर्ण हुनेछ ।
सूर्योदय आधारभूत विद्यालयको छनोटले शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावकको सहकार्यलाई प्रोत्साहन गर्ने अवसर दिएको छ भने शिवराज नगरपालिकाको छनोटले स्थानीय तहको शैक्षिक जिम्मेवारी र संस्थागत कार्यसम्पादनमाथि थप चासो बढाएको छ ।
अब राष्ट्रिय सम्मेलनमा प्रदान गरिने सम्मानसँगै छनोटका आधार र सम्बन्धित संस्थाले हासिल गरेका उपलब्धि सार्वजनिक भए कपिलवस्तुका यी दुई संस्थाको सफलताबारे थप स्पष्ट चित्र प्राप्त हुनेछ ।