सामुदायिक वनको आम्दानीले उपभोक्ताको जीवनस्तर बदल्नुपर्नेमा नगरप्रमुख अर्यालको जोड

बाणगंगा, २९ असोज । सामुदायिक वनको आम्दानी विकास निर्माणमा मात्र खर्च गर्ने कि स्थानीय उपभोक्ताको सीप, रोजगारी र आयआर्जन बढाउने क्षेत्रमा पनि लगानी गर्ने ? बाणगंगा नगरपालिकाका नगरप्रमुख चक्रपाणी अर्यालले सामुदायिक वनलाई समुदायको आर्थिक समृद्धिसँग जोड्नुपर्ने भन्दै यसको उपयोगबारे ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।

मंगलबार बाणगंगा नगरपालिका–८ स्थित नवप्रभात सामुदायिक वनको १६औँ वार्षिक साधारणसभा तथा आठौँ अधिवेशनलाई सम्बोधन गर्दै नगरप्रमुख अर्यालले वनको आम्दानीबाट विकास निर्माणका काम गर्नुका साथै स्थानीय उपभोक्तालाई सीपयुक्त बनाउनुपर्ने बताएका हुन् ।

वनको आम्दानीलाई स्थानीयको सीप विकास र आयआर्जनसँग जोड्न सके समुदायको आर्थिक समृद्धिमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्ने उनको भनाइ थियो । सामुदायिक वनको सफलता वन क्षेत्रको संरक्षणमा मात्र नभई त्यसबाट स्थानीयले पाउने आर्थिक लाभ र जीवनस्तरमा आउने सुधारसँग पनि जोडिनुपर्ने उनको भनाइको आशय थियो ।

नेपालमा सामुदायिक वनलाई स्थानीय समुदायको सहभागितामा वन संरक्षण गर्ने महत्त्वपूर्ण माध्यमका रूपमा लिइन्छ । तर, वन संरक्षणसँगै त्यसबाट प्राप्त आम्दानीले स्थानीयको जीविकोपार्जनमा कस्तो प्रभाव पारेको छ भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । नवप्रभात सामुदायिक वनको साधारणसभामा उठेको सीप विकास र आयआर्जनको विषयले पनि वनको स्रोतलाई समुदायको प्रत्यक्ष लाभसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ ।

कार्यक्रममा डिभिजन वन कार्यालय कपिलवस्तुका प्रमुख प्रभात सापकोटाले सामुदायिक वनको संरक्षणसँगै वैज्ञानिक व्यवस्थापन र दिगो उपयोगमा जोड दिए । वनबाट प्राप्त स्रोतसाधनको उचित सदुपयोग गर्दै वातावरण संरक्षण र स्थानीय समुदायको आर्थिक विकासलाई सँगसँगै अघि बढाउनुपर्ने उनले बताए ।

बाणगंगा नगरपालिका–८ का वडाध्यक्ष बाबुराम अर्यालले वनको संरक्षण र दिगो उपयोगबाट प्राप्त आम्दानीलाई स्थानीय उपभोक्ताको हित तथा समुदायको विकासमा लगाउनुपर्ने धारणा राखे ।

वनका अध्यक्ष डिल्लीराज रेग्मीले वनलाई नीति र पद्धतिअनुसार सञ्चालन गर्न सके समृद्धिको लक्ष्य हासिल गर्न सकिने बताए । उनका अनुसार वन संरक्षण भनेको रुख जोगाउनु मात्र नभई कार्बन, पानी र जैविक विविधताको संरक्षण गर्नुका साथै भावी पुस्ताको जलवायु सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु पनि हो ।

साधारणसभामा अध्यक्ष रेग्मीले संस्थाको प्रतिवेदन, सचिव सीता भुसालले वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन, कोषाध्यक्ष लक्ष्मी भुसालले आर्थिक प्रतिवेदन तथा लेखा समिति संयोजक रामप्रसाद पौडेलले लेखा समितिको प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका थिए । सभाले प्रस्तुत सबै प्रतिवेदन सर्वसम्मत रूपमा पारित गरेको थियो ।

यद्यपि, वनको कुल आम्दानी कति छ, कुन–कुन क्षेत्रमा कति खर्च गरिएको छ, स्थानीय उपभोक्ताका लागि रोजगारी तथा आयआर्जनका कार्यक्रम सञ्चालन भएका छन् वा छैनन् र त्यस्ता कार्यक्रमबाट कति परिवार लाभान्वित भएका छन् भन्ने विवरण उपलब्ध छैन। यी तथ्य सार्वजनिक हुन सके वनको आर्थिक गतिविधि, पारदर्शिता र समुदायमा परेको प्रभावबारे थप स्पष्टता आउनेछ ।

कार्यक्रममा राधाकृष्ण भजन मण्डलीले भजन प्रस्तुत गरेको थियो। सामुदायिक वनले विभिन्न विधामा उपभोक्तालाई सम्मान गर्नुका साथै सामग्री वितरण गरेको थियो ।

वनका अध्यक्ष डिल्लीराज रेग्मीको अध्यक्षता, उपाध्यक्ष मित्रलाल कँडेलको स्वागत मन्तव्य तथा सचिव सीता भुसालको सञ्चालनमा कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियो ।

सामुदायिक वनको दीर्घकालीन उपलब्धि वन क्षेत्र हराभरा हुनुमा मात्र सीमित हुँदैन । वनको आम्दानीले स्थानीयलाई सीप, रोजगारी र आयआर्जनका अवसर कति उपलब्ध गराउँछ भन्ने पक्षले पनि यसको सफलता मापन गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । त्यसैले नवप्रभात सामुदायिक वनको आगामी कार्यदिशामा वन संरक्षणसँगै उपभोक्ताको आर्थिक सशक्तीकरणलाई कसरी प्राथमिकता दिइन्छ भन्ने विषय चासोको केन्द्रमा रहनेछ ।